Şema terapisi, kişinin derinlemesine yerleşmiş, tekrarlayan düşünce kalıplarını ve hissiyatları ele alarak, bu kalıpları değiştirmeyi hedefleyen bir psikoterapi yaklaşımıdır. Dr. Jeffrey E. Young tarafından geliştirilmiştir ve genellikle kronik duygusal sorunlar, kişilik bozuklukları ve ilişki problemleri gibi konularda kullanılır.

Şema terapisi, bireyin çocukluk döneminden itibaren oluşan ve zamanla gelişen “şemalar” olarak adlandırılan temel inançları ve düşünce kalıplarını ele alır. Bu şemalar, kişinin kendine, başkalarına ve dünyaya yönelik algılarını şekillendiren temel unsurlardır.

Şema terapisi şu temel prensiplere dayanır:

  1. Şemaların Tanımlanması: Terapist, bireyin yaşamındaki tekrarlayan kalıpları belirlemeye çalışır. Bu kalıplar genellikle çocukluk deneyimleri ve önemli ilişkilerle ilişkilidir.
  2. Şemaların Anlaşılması: Birey, kendi şemalarını ve bu şemaların nasıl oluştuğunu anlamaya çalışır. Bu süreç, duygusal deneyimleri ve tepkileri daha derinlemesine anlama ve değerlendirme içerir.
  3. Şemaların Değiştirilmesi: Birey, olumsuz ve sınırlayıcı şemalarını tanıyarak, bunları daha pozitif ve sağlıklı düşünce kalıplarıyla değiştirmeye çalışır. Bu genellikle terapist rehberliğinde yapılır.
  4. İhtiyaçların Karşılanması: Şema terapisi, bireyin temel ihtiyaçlarını karşılamak ve sağlıklı bir yaşam tarzı geliştirmek için çaba göstermesini destekler.

Şema terapisi, bireyin günlük yaşamda nasıl daha sağlıklı ve etkili bir şekilde davranabileceğini öğrenmesine yardımcı olarak, duygusal sorunların çözülmesine odaklanır.